۱۸:۱۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۳

قیاس میان نشان های خاتمی و احمدی نژاد

شان های دولتی که تصویب و اعطای شان به خدمتگزاران نظام و همچنین شخصیت های برجسته فرهنگی و هنری، کشوری و لشگری به عهده رییس جمهور است، طی چند دوره گذشته ریاست جمهوری همواره محل بحث و تحلیل های سیاسی بوده است. بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی هر رییس جمهوری می تواند در طول دوره خدمت خویش هرساله به 45 نفر نشان های عمومی و تخصصی درجه یک، دو و سه اعطا کند.

مبارزه (رسانه تحلیلی خبری دانشجویان خط امام):

“عالی ترین نشان جمهوری اسلامی، نشان انقلاب اسلامی است که تنها به رؤسای جمهور اعطا می شود. سایر نشان ها را رییس جمهور به پیشنهاد وزرای ذی ربط و تصویب هیأت وزیران، اعطا می کند”.

نشان های دولتی که تصویب و اعطای شان به خدمتگزاران نظام و همچنین شخصیت های برجسته فرهنگی و هنری، کشوری و لشگری به عهده رییس جمهور است، طی چند دوره گذشته ریاست جمهوری همواره محل بحث و تحلیل های سیاسی بوده است. بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی هر رییس جمهوری می تواند در طول دوره خدمت خویش هرساله به ۴۵ نفر نشان های عمومی و تخصصی درجه یک، دو و سه اعطا کند. رؤسای جمهور معمولاً از حداکثر تعداد نشان هایی که می توانند اعطا کنند، استفاده می کنند و با این حال به دلیل اینکه تعداد این نشان ها و حوزه تخصصی شان بالا است، معمولاً در سال آخر دوره فعالیت هر رییس جمهور، میزان اعطای این نشان ها روند فزاینده ای به خود می گیرد.

به همین دلیل نیز در هر دوره، سال پایانی فعالیت رییس جمهور به سال پرخبر و حاشیه ای در خصوص اعطای نشان ها تبدیل می شود. قبل از اینکه به بحث های سیاسی و حاشیه ای در این خصوص بپردازیم بهتر است بیشتر با ماهیت این نشان ها آشنا شویم.

عالی ترین نشان جمهوری اسلامی، نشان انقلاب اسلامی است که تنها به رؤسای جمهور اعطا می شود. سایر نشان ها را رییس جمهور به پیشنهاد وزرای ذی ربط و تصویب هیأت وزیران، اعطا می کند. نشان های “استقلال”، “آزادی” و “جمهوری اسلامی” نیز همچون نشان انقلاب اسلامی، در سطح نشان های عالی به شمار می روند. اما بعد از این نشان، نشان های تخصصی و عمومی قرار دارند که عبارتند از: نشان های تخصصی دانش، پژوهش، لیاقت و مدیریت، عدالت و نشان های عمومی سازندگی، خدمت، کار و تولید، شجاعت، ایثار، تعلیم و تربیت، فرهنگ و هنر و ادب پارسی.

مسئله ای که باعث سروصدا و گاه انتقادهای تند از عملکرد رؤسای جمهور در ارائه این نشان ها می شود تنها به اعطای این نشان ها مربوط نیست؛ بلکه مسئله اعطای جوایز نقدی است که همواره به همراه این نشان ها به افراد معرفی شده، اهدا می شود.

در طول تاریخ انقلاب میزان جوایز نقدی نشان ها در حال تغییر بوده است و سعی بر این بوده که در کارگروه های مختلف میزان این جوایز کاهش یابد. در سال  ۱۳۷۳ قانون برای نشان های تخصصی و عمومی درجه یک، یک صد سکه بهار آزادی، نشان های تخصصی و عمومی درجه دو، پنجاه سکه بهار آزادی و نشان های تخصصی و عمومی درجه سه سی سکه بهار آزادی در نظر گرفت. ۷ سال بعد برای دومین بار این آئین نامه دستخوش تغییرات شد و برای این نشان ها به ترتیب ۵۰ سکه بهار آزادی، ۳۰ سکه و ۲۰ سکه در نظر گرفتند. در آخرین تجدید نظر، میزان جوایز رشد صعوی به خود گرفت و برای نشان عالی «استقلال» و «آزادی» ۲۰۰ سکه بهار آزادی، نشان های تخصصی و عمومی درجه یک ۱۰۰ سکه بهار آزادی، نشان های تخصصی و عمومی درجه دو ۷۵ سکه بهار آزادی و برای نشان های تخصصی و عمومی درجه سه ۵۰ سکه بهار آزادی در نظر گرفته شد.

اگر اعطای نشان ها در دولت های هشتم تا دهم با حاشیه هایی همراه بوده و همواره منتقدانی نیز داشته است که این انتقادات بیشتر به دلیل ماهیت اقتصادی نشان ها بوده است، عده ای بر این باور بوده اند در شرایط اقتصادی موجود در کشور در سال آخر فعالیت دولت دهم و حتی در سال آخر فعالیت دولت اصلاحات، این نشان ها نباید به این وفور به افراد خاص ارائه می شد.

اما جنجال ها حول محور اعطای نشان های دولتی از کجا آغاز شد؟ شاید در وهله اول به نظر برسد، ماجرا از ۲۰ اسفند سال ۹۱ و اعطای نشان درجه یک فرهنگ و هنر به اسفندیار رحیم مشایی یار دیرینه محمود احمدی نژاد آغاز شده باشد.

البته در  سال ۸۴ هم حجت الاسلام سید محمد خاتمی رییس جمهور وقت در مراسمی از ۱۵ تن از شخصیت هایی که باید نشان های دولتی را دریافت می کردند تقدیر کرد و همین مسئله باعث شد محمد رضا رحیمی رییس دیوان محاسبات مجلس شورای اسلامی از اعطای برخی از این نشان ها انتقادکرده خواستار بازگردانده شدن این هدایا به دولت شود. رحیمی در آن سال با ارسال نامه ای به مقامات مسئول، اعطای نشان دولتی به برخی دولت مردان گذشته در دوران ریاست جمهوری خاتمی را غیرقانونی دانسته و خواستار بازگرداندن هدایا به خزانه دولت شده بود. در این نامه که ظاهراً برای آقای خاتمی نیز ارسال شده بود، برخی دولت مردان سابق که نشان دولتی دریافت کرده اند به فساد مالی متهم شده بودند.

هدف اصلی نامه اما انتقاد به مشی خاتمی در اعطای نشان های دولتی به این افراد نبود چنان که هیچ نامی هم از افراد مد نظر رییس دیوان محاسبات نبود. هدف اصلی بازگردانده شدن این هدایا به دولت بود چرا که از افرادی که به اعتقاد دیوان محاسبات دارای پرونده مفاسد اقتصادی بودند، خواسته شده بود هدایای خود را عودت دهند.  چند نفر در سال پایانی دولت نشان هایی دریافت کردند که بیشترین جنجال های تبلیغاتی روی آن ها بود؛ یکی از آنان علی دایی فوتبالیست معروف کشورمان و تعداد دیگری از مسئولان قبلی دولت از جمله کسانی بودند که اهدای نشان دولتی به آن ها با انتقاد رو به رو شد.

البته در آن زمان نیز رییس جمهور وقت واکنشی به این انتقادات نشان نداد و این مسئله تا روز بیستم اسفند ماه سال ۹۱ دیگر جنبه رسانه ای پیدا نکرد.

جدول نشان هایی که خاتمی در روزهای پایانی فعالیت خود در سال ۸۴ اعطا کرد:


ردیفدریافت کننده نشانمعرفی شده از سوینشان
۱مهندس میرحسین موسوی ریاست جمهوریعالی استقلال
۲دکتر حسن حبیبی ریاست جمهوریدرجه یک دانش
۳دکتر ایرج فاضلریاست جمهوریدرجه یک دانش
۴دکتر رضا داوریریاست جمهوریدرجه یک دانش
۵دکتر محمد ستاری فرسازمان مدیریت و برنامه ریزیدرجه یک لیاقت و مدیریت
۶مهندس محمد باقریانریاست جمهوریدرجه یک لیاقت و مدیریت
۷مهندس محمدرضا نعمت زادهوزارت نفتدرجه یک لیاقت و مدیریت
۸دکتر کاظم معتمدنژادوزارت فرهنگ و ارشاد اسلامیدرجه یک دانش
۹سیدمحمد احصائیوزارت فرهنگ و ارشاد اسلامینشان درجه یک فرهنگ و هنر
۱۰فرهاد فخرالدینیوزارت فرهنگ و ارشاد اسلامیدرجه یک فرهنگ و هنر
۱۱علی نصیریانوزارت فرهنگ و ارشاد اسلامیدرجه یک فرهنگ و هنر
۱۲دکتر حسین ملک افضلیوزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکیدرجه دو خدمت
۱۳دکتر علی محمد هنجنیوزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکیدرجه دو دانش
۱۴دکتر حسین مهرپور محمدآبادیریاست جمهوریدرجه دو دانش
۱۵دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزیوزارت علوم، تحقیقات و فناوری درجه یک دانش

از نکات این لیست، اعطای نشان استقلال به مهندس میرحسین موسوی است. براساس ماده ۳ آئین نامه اعطای نشان های دولتی، نشان «استقلال» به کسانی اعطا می شود که با قبول مسئولیت های مهم، تلاش همه جانبه در تبیین اصول و مواضع، ابتکارات شایان توجه در نیل به خودکفایی و استقلال در زمینه های مختلف، رهانیدن نظام از خطرات احتمالی، کمک به اشاعه جهانی مبانی فکری انقلاب اسلامی و خدمات ارزنده دیگر در مقاطع حساس و سرنوشت ساز، برای به ثمر رساندن اهداف مقدس نظام جمهوری اسلامی ایران نقش اساسی ایفا کرده­ اند.

*چه کسانی مصادیق افراد شایسته دریافت نشان دولتی را تعیین می کنند؟

بر اساس آیین نامه اعطای نشان های دولتی، اعضای کمیسیون بررسی اعطای نشان های دولتی شامل وزیر کشور، وزیر امور اقتصادی و دارایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، وزیر دادگستری، معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی، وزیر راه و شهرسازی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، معاون رئیس جمهور و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران، معاون علمی و فناوری رئیس جمهور و رئیس دفتر رئیس جمهور است. همچنین دفتر اعطای نشان های دولتی مستقر در دفتر رییس جمهور مسئول هماهنگی امور مربوط به اعطای نشان ها و اجرای این آیین نامه در بخش مربوط به وظایف دفتر است.

عمده ترین وظایف دفتر اعطای نشان های دولتی شامل انجام همهٔ امور مربوط به طراحی، جنس ساخت و نگهداری نشان، دریافت پیشنهاد اعطای نشان از وزارتخانه های ذی ربط، تنظیم و تکمیل پرونده های مربوط، انجام مقدمات صدور حکم نشان، برگزاری مراسم رسمی، پیگیری دعاوی مربوط به استفاده غیرمجاز از نشان و هرنوع جعل در آن و پرداخت مزایای نشان به دارندگان آن، طبق این آیین نامه است. به همین دلیل است که برخی انتقاد ها به چرایی اعطای نشان دولتی به وزرای دولت صورت گرفته است، چرا که منتقدان اعتقاد دارند هیئت وزرا نباید از امکان حضور در کمیسیون بررسی اعطای نشان های دولتی برای خود استفاده کنند و باید دید وزرای پیشنهادی در وضعیت پیچیده اقتصادی فعلی در سال ۹۲ آیا شایسته دریافت چنین نشان هایی بوده اند؟

 

نشان های اعطاشده در دوره دوم دولت احمدی نژاد (۱۳۸۸)
ردیفتاریخ نشاندریافت کننده نشان
۱۶ تیردرجه یک عدالتآیت الله محمدی گیلانی
۲۲۸ آبانملی ایثارخانواده های شهید تک فرزند استان آذربایجان شرقی
۳۱۰ آذردرجه یک خدمتآیت الله خزعلی
۴۱۲ آذر نشان ملی ایثارخانواده های تک فرزند شهید استان اصفهان
۵۲ دینشان ملی ایثار۱۲ نفر از پدران و مادران شهید استان فارس
۶۲۴ دینشان ملی ایثارخانواده شهدای خوزستان
۷۴ اسفندنشان ملی ایثارخانواده پنج شهید استان خراسان جنوبی
۸۱۱ اسفندنشان درجه یک دانشعلی اکبر ولایتی و مهدی گلشنی
۹۱۱ اسفندنشان درجه یک ادب پارسیسلیم نیساری
نشان های اعطاشده در دوره دوم دولت احمدی نژاد (۱۳۸۹)
۱۰۱۸ فروردیننشان ملی ایثار۹ خانواده شهید استان آذربایجان غربی
۱۱۱۳ مردادنشان ملی ایثار ۶ خانواده شهید استان همدان
۱۲۱۰ مهرنشان عالی جمهوری اسلامیبشار اسد
۱۳۱۳ مهرنشان ملی ایثاریک خانواده شهید گلستانی
۱۴۱۸ مهرنشان درجه ۳ ایثارمادر شهید قربانعلی ترک قره خانی
۱۵۲۵ مهرنشان ملی ایثارخانواده پنج شهید استان اردبیل
۱۶۲۷ مهرنشان درجه ۳ ایثارپنج خانواده شهید
۱۷۲۸ مهرنشان ورزش باستانی و شمشیر ایرانیرییس جمهور ونزوئلا
۱۸۱۱ آباننشان درجه ۳ ایثارسه خانواده شهید
۱۹۱۵ آباننشان ملی ایثار۳۲ خانواده شهید استان تهران
۲۰۱۹ آباننشان ملی ایثارچهار خانواده شهید استان قزوین
۲۱۲ آذرنشان ملی ایثارچهار خانواده شهید استان زنجان
۲۲۱۶ آذرنشان ملی ایثاروالدین ۳ شهید استان مرکزی
۲۳۷ دینشان ملی ایثارخانواده هفت شهید استان البرز
۲۴۱۴ دینشان ملی ایثارخانواده چهار شهید استان سمنان
۲۵۳ بهمننشان ملی ایثارخانواده ۶ شهید استان گیلان
۲۶۱۱ اسفندنشان ملی ایثارچهار خانواده شهید استان لرستان
نشان های اعطاشده در دوره دوم دولت احمدی نژاد (۱۳۹۰)
۲۷۱۴ فروردیننشان درجه یک شجاعتامام جمعه ارومیه
۲۸۲۴ فروردیننشان ملی ایثارپنج خانواده شهید استان سیستان و بلوچستان
۲۹۳۱ فروردیننشان ملی ایثارچهار خانواده شهید استان کردستان
۳۰۲۸ شهریورنشان ملی ایثارهمسران ۱۶ شهید اردبیلی
۳۱۲۸ شهریورنشان ملی خدمتآیت الله سیدابراهیم سیدحاتمی
۳۲۲۸ شهریورنشان ملی فرهنگ و هنرحسین کرمی استاد دانشگاه و قاری برجسته بین المللی قرآن
۳۳۶ مهرنشان ملی ایثارپنجاه و هفت جانباز قطع نخاعی
۳۴۱۵ مهرنشان ملی ایثار۹ همسر شهید استان همدان
۳۵۱۵ مهرنشان پژوهشمحمدعلی زلفی گل، رییس دانشگاه بوعلی سینای همدان
۳۶۴ آباننشان درجه سه ایثارهفت همسر شهید استان خراسان جنوبی
۳۷۴ آباننشان درجه یک دانشدکتر محمدحسن گنجی
۳۸۴ آباننشان درجه دو پژوهشدکتر مهدی بلالی مود
۳۹۱۸ آباننشان ملی ایثارهفت همسر شهید و یک جانباز قطع نخاع شهرکردی
۴۰۲۳ آذرنشان ملی ایثار۹ همسر شهید استان کهگیلویه و بویراحمد
۴۱۳ دینشان درجه یک دولتی ادب پارسیعبدالمحمد آیتی، اسماعیل سعادت، بدرالزمان قریب و سیدفتح الله مجتبایی
۴۲۳ دینشان درجه یک دانشپرویز دوامی، عباس شریفی تهرانی، بهمن یزدی صمدی و مهدی رجبعلی پور
۴۳۳ دینشان درجه یک دانشعباس شفیعی، فریدون عزیزی، عبدالکریم وصال و اسماعیل یزدی
۴۴۳ دینشان درجه یک فرهنگ و هنرعلی اصغر شعرباف، عبدالمجید کیانی هندی، جلیل شهناز و ابراهیم پورفرزیب
۴۵۳ دینشان درجه سه مهرفائزه عظیم زاده اردبیلی از نخبگان استان اردبیل
۴۶۷ دینشان های ملی ایثار و پژوهش۳ جانباز ۷۰ درصد قطع نخایی، هفت همسر شهید و یک نخبه ایلامی
۴۷۲۱ اسفندنشان ملی ایثار۱۰ ایثارگر و لوح زرین سپاس به ۴ نخبه استان البرز
نشان های اعطاشده در دوره دوم دولت احمدی نژاد (۱۳۹۱)
۴۸۲۴ اردیبهشتنشان دولتی خدمتمحمدهاشم غرقی رییس مرکز رسیدگی به شکایات مردمی نهاد ریاست جمهوری
۴۹۱۴ شهریورنشان درجه یک شجاعتمحمد بناء، سرمربی تیم ملی کشتی فرنگی ایران
۵۰۱۵ شهریورنشان عالی جمهوری اسلامیسفیر سابق ونزوئلا
۵۱۳ مهرنشان درجه سه شجاعتکوروش باقری، مربی تیم ملی وزنه برداری ایران
۵۲۲۲ مهرنشان درجه یک فرهنگ و هنرمحمدعلی کشاورز
۵۳۱۲ بهمننشان ملی درجه یک فرهنگ و هنرداود رشیدی
۵۴۱۶ اسفندنشان عالی خدمتسردار اسکندر مؤمنی، رییس پلیس راهنمایی و رانندگی کشور
۵۵۲۰ اسفندنشان درجه یک فرهنگ و هنراسفندیار رحیم مشایی

 

بیشترین تعداد اهدای نشان در دولت احمدی نژاد، به خانواده های شهدا و جانبازان تعلق داشته به طوری که در ۳ سال ابتدایی دولت دوم وی از ۵۵ دفعه ای که نشان اهدا شده، ۳۰ مورد آن به خانواده های شهدا، ایثارگران و جانبازان تعلق داشته.

علاوه بر این در این دولت تنها یک بار نشان عالی اهدا شده که دریافت کننده آن بشار اسد رئیس جمهور سوریه بوده است.

به گزارش تسنیم، جدای از حرف و حدیث هایی که درخصوص اعطای نشان ها در پایان دولت خاتمی وجود دارد، ماجرای نشان های دولتی در دولت دهم تنها به اعطای نشان به اسفندیار رحیم مشایی ختم نشد. روز ۲۲ خرداد ۹۲ یعنی دو روز مانده به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری یازدهم محمود احمدی نژاد به ۱۲ نفر از همکاران خود در دولت نشان خدمت داد.

این مسئله در آن زمان که رسانه ها مشغول بازتاب دادن فضای عمومی کشور و انتخابات ریاست جمهوری بودند، بازتاب زیادی پیدا نکرد اما تغییر دولت بهانه ای شد تا دوباره به اعطا شدن این نشان ها پرداخته شود و از اینکه رییس جمهور در روزهای پایانی عمر دولت به همکارانش نشان هایی می دهد که برای هرکدام از وزرا بین ۵۰ تا ۱۰۰ سکه بهار آزادی منابع مالی دارد، انتقادات شدیدی در پی داشت.

 

نشان های اعطاشده در دوره دوم دولت احمدی نژاد (۱۳۹۲)
ردیفتاریخنشاندریافت کننده نشان
۱۲۲ فروردیننشان دولتی ایثار۹ نفر از همسران شهدای سمنان
۲۲۲ فروردیننشان دانش و عدالت ۲ نخبه
۳۱ اردیبهشتنشان ملی ایثار۱۱ مادر و همسر شهید و سه نفر از جانبازان استان خوزستان
۴۱ اردیبهشتنشان خدمت و دانشهشت نفر از نخبگان استان خوزستان
۵۸ اردیبهشتنشان ملی ایثار۱۱ همسر شهید استان آذربایجان شرقی
۶۱۱ اردیبهشتنشان ملی ایثارسه جانباز قطع نخاع و هفت نفر از همسران شهدای استان گیلان
۷۱۹ اردیبهشتنشان درجه یک خدمتعبدالرضا شیخ الاسلامی رئیس دفتر اسبق رئیس جمهور و وزیر سابق کار، رفاه و تعاون
۸۸ خردادنشان درجه دو ایثارهمسر شهید لاجوردی
۹۸ خردادنشان درجه دو خدمتمهدی صفری
۱۰۸ خردادنشان درجه سه خدمتاسدالله اسدیان، شهریار افندی زاده و محمدعلی زنجیره ای
۱۱۲۲ خردادنشان خدمتمحمدرضا رحیمی معاون اول رئیس جمهور
۱۲۲۲ خردادنشان سازندگیعلی نیکزاد وزیر راه و شهرسازی
۱۳۲۲ خردادنشان خدمتعلی اکبر صالحی وزیر امور خارجه
۱۴۲۲ خردادنشان تعلیم و تربیتحمیدرضا حاجی بابایی وزیر آموزش و پرورش
۱۵۲۲ خردادنشان خدمترستم قاسمی وزیر نفت
۱۶۲۲ خردادنشان خدمتمهدی غضنفری وزیر صنعت، معدن و تجارت
۱۷۲۲ خردادنشان خدمتسید شمس الدین حسینی وزیر امور اقتصاد و دارایی
۱۸۲۲ خردادنشان خدمت و مدیریتنسرین سلطان خواه معاون علمی و فناوری رئیس جمهور
۱۹۲۲ خردادنشان لیاقت و مدیریتبهروز مرادی معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور
۲۰۲۲ خردادنشان سازندگیعلیاکبر محرابیان وزیر اسبق صنایع و دستیار ویژه رئیس جمهور
۲۱۲۲ خردادنشان خدمتمحمدرضا فرزین دبیر ستاد هدفمندسازی یارانه ها
۲۲نشان درجه ۲ خدمتغلامحسین الهام سخنگوی دولت
۲۳۱ تیرنشان درجه یک فرهنگ و هنراکبر عبدی و داریوش ارجمند

منبع: خرداد نیوز

:::

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

7 + = 8